Liman Oran Laboratuvarı
Limanda yük denemeleri yap ve her sonucun tabloda ve grafikte belirmesini izle. Sefer başına düşen kasa sayısını karşılaştır ve başlangıç noktasını kontrol et. Doğru orantılı rotalar için “Sevke gönder”, diğerleri için “İncelemeye gönder” seçeneğini kullan.
Bir sefer sayısını dene
“Sefer sayısı” sütunundaki seçilebilir sayılardan birine bas. Römorkörün hareketini izle, ardından yeni sonucu kayıtta ve grafikte bul.
Sonuçları karşılaştır
Kalan pozitif sefer sayılarını dene. “Sefer başına kasa” değerlerini karşılaştır ve çizilen noktaların nasıl bir şekil oluşturduğuna bak.
Sıfır seferi dene
Düğme etkinleştiğinde 0'ı seç. Grafiğin (0, 0) noktasından geçip geçmediğine bak. Sıfır seferde oran tanımsız olduğundan doğrudan noktayı kontrol et.
Bir iskele seç
Oranlar eşitse ve noktalar başlangıç noktasından geçen bir doğru üzerindeyse “Sevke gönder” düğmesini seç. Koşullardan biri sağlanmıyorsa “İncelemeye gönder” düğmesini kullan. “Sonraki rota” ile devam et ya da altı rota sonunda “Yeniden oyna” ile baştan başla.
Yük denemeleri yap
Römorkörü hareket ettirmek ve rotada kaç kasa sayıldığını görmek için bir sefer sayısı seç. Sonuç, kayıtta bir satır ve grafikte bir nokta olarak görünür.
Her satırın birim oranını oku
Kayıtta, kasa sayısının sefer sayısına bölümü bir kesir ve değeriyle gösterilir. Oranın sabit kalıp kalmadığını görmek için birkaç satırı karşılaştır.
Başlangıç noktasını kontrol et
Diğer denemelerden sonra 0 seferi dene. Grafik doğru olsa bile hiç sefer yapılmadan kasa sayılıyorsa “İncelemeye gönder” seçeneğini kullan.
Römorkörü yönlendir
Doğru orantılı bir rota için “Sevke gönder”, koşulları karşılamayan bir rota için “İncelemeye gönder” düğmesine bas. Geri bildirim ölçülen noktaların ne gösterdiğini açıklar. Yanlış seçimde aynı rotayı tekrar deneyebilirsin.
Liman Oran Laboratuvarı, 7. sınıf düzeyinde doğru orantılı ilişkileri tanıma oyunudur. Her rotada aynı yük denemelerinin sonuçları bir tabloya ve koordinat grafiğine aktarılır. Yatay eksendeki girdi sefer sayısı, dikey eksendeki çıktı kasa sayısıdır. Römorkörü hangi iskeleye göndereceğine bu verilerle karar verirsin. İlk rotada 1 seferde 3 kasa, 2 seferde 5 kasa ve 4 seferde 9 kasa sayılır. Bu değerler sefer başına 3, 2,5 ve 2,25 kasaya karşılık gelir. Noktalar bir doğru üzerindedir, ancak kayıt 0 seferde bile 1 kasa gösterir. “İncelemeye gönder” düğmesini seç. Aynı pozitif sefer sayılarında 3, 6 ve 12 kasa ve 0 seferde 0 kasa veren bir rotanın sabit oranı 3'tür. Bu rota için “Sevke gönder” düğmesini seç.
Birden fazla sayı çiftini kontrol et
Bazı rotalar ilk, hatta ilk iki sefer sayısında doğru orantılı gibi görünür. Sonraki deneme, oranın değiştiğini gösterebilir.
Tabloyu grafikle ilişkilendir
Her denemede bir satırın grafikte nasıl noktaya dönüştüğünü görürsün. Noktanın ilk koordinatı sefer sayısı, ikinci koordinatı kasa sayısıdır.
Başlangıç noktasını ayrıca incele
Doğru orantılı bir rotada sıfır sefere karşılık sıfır kasa vardır. Bu koordinat çiftini kontrol ederken sıfıra bölmen gerekmez.
İki tür karşı örneği ayırt et
Bazı rotaların doğrusu başlangıç noktasından geçmez. Bazılarının grafiği ise başlangıç noktasından geçer ama yön değiştirir.
Sefer sayısının pozitif olduğu tüm satırlarda “Sefer başına kasa” değeri aynı olmalıdır. Rota grafiği (0, 0) noktasından geçen bir doğru olmalıdır.
Sıfıra bölme tanımsızdır. Sıfır sefer için çizilen noktanın başlangıç noktasında olup olmadığına bak.
Rota açık kalır ve geri bildirim hangi veriye bakman gerektiğini gösterir. Doğru serin sıfırlanır ve römorkörü diğer iskeleye gönderebilirsin.
İlk denemede doğru seçim 100, sonraki denemede doğru seçim 60 puan kazandırır. Altı rotadan sonra “Yeniden oyna” düğmesiyle yeni bir rota dizisi açılır. Rekorun ve ses tercihin tarayıcında saklanır.
Evet. Tab ile sefer sayısına veya iskele düğmesine git ve Enter ya da Boşluk ile seç. Ekran okuyucu kullanırken de ölçüm sonuçlarına tablodan ulaşabilirsin.